مدارج تحصیلی – مدارج دانشگاهی

سئوال یکی از خوانندگان این سایت ، بهانه ای شد تا در نوشتاری به توضیح مدارک دانشگاهی بپردازم .

اصولا دانشگاه به عنوان تحصیلات تخصصی محسوب می شود . تحصیلاتی که از تخصص عملیاتی محض شروع می شود و تا نظریه پردازی پیش می رود .

کاردانی : در ایران این سطح را با عنوان فوق دیپلم می شناسیم . مقطعی است که به تربیت تکنسین می پردازد . فارغ التحصیلان این مقطع ، بدون آنکه خیلی وارد مبانی علمی رشته خود شوند ، باید توان کار عملیاتی در رشته خود را بیابند . بطور مثال اگر قرار کاردان حسابداری داشته باشیم ، باید بدون پرداختن به ریشه ها ،‌فلسفه ها و مبانی پیچیده علمی ، توان انجام کارهای مالی و حسابداری را پیدا کرده باشد .

کارشناسی : که در ایران با عنوان عمومی لیسانس از آن یاد می شود . در این مقطع فراغ الحصیلان باید علاوه بر کسب توان عملیاتی در رشته خود ، با مبانی علمی آن رشته نیز آشنا شده و کمی هم مبانی تحقیق را بیاموزند . بطور مثال کارشناس حسابداری ، علاوه بر اینکه باید با کار حسابداری آشنا شود ، ریشه ها و مبانی علمی آن را بیامورد ، کمی هم تحقیق در این رشته را فرابگیرد .

بطور تجربی می توان گفت که کارشناسی دو برابر کاردانی انرژی می برد و کارشناس هر رشته ای ، بطور عمومی با کلیات آن رشته نیز آشنا شده است .

کارشناسی ارشد : که باعنوان عمومی فوق لیسانس شناخته می شود ، مرحله ای است که دانشجویان ضمن متمرکز شدن بر گوشه ای از رشته خود ، تحقیق و پاسخ یابی در آن گوشه را آموخته و تجربه می کنند . در رشته حسابداری که مثال ما بوده است ، فوق لیسانس حسابداری باید تحقیق در بخش هایی از حسابداری را بطور کامل آموزش دیده و بتوان ثابت کند که توان پاسخ گویی به سئوالات آن بخش از رشته اش را یافته است .

کسانی که مایلند به صورت حرفه ای به کار در رشته ای تخصصی بپردازند ،‌توصیه می کنم به ایت سطح بسنده کنند .

دکتری : این سطح که متاسفانه همچنان با پزشکی معادل دیده می شود ، سطحی است که فارغ التحصیلان آن باید فیلسوف رشته خود شده باشند ، نظریه پردازی کرده و چیزی جدید در رشته خود ارائه نمایند .

این سطح از مدارج علمی برای تدریس یا تحقیق تعریف شده است . در واقع انتظار این است که فارغ التحصیلان این مقطع ، یا به تدریس در رشته تخصصی خود بپردازند و یا به تحقیق در آن رشته .

دانشجویان مقطع دکتری بعد از پایان کلاسهای درسی شان ، باید از عهده امتحانی مهم و عمده بر بیایند . این امتحان با نام ” امتحان جامع ” شناخته می شود که تا سه هفته هم به طول می انجامد .

عرف دانشگاه ها این است که دانشجویان دکتری که از عهده امتحان جامع بر آمده اند را نیز ” دکتر “‌خطاب می کنند . اما ایشان از مزایای رتبه علمی ” دکتری ” نمی توانند استفاده نمایند .

از آنجایی که دانشجویان پزشکی عمومی و دندانپزشکی حدودا معادل کارشناسی ارشد هستند ، استفاده از عنوان دکتر برای ایشان ، بیشتر جنبه احترام دارد تا جنبه علمی .

اما

دانشگاه محلی است که ضمن تربیت افراد در سطوح مورد اشاره ، محلی است که این افراد به امر تدریس نیز اشتغال می یابند .

مدرس : به هر کسی که در دانشگاه به تدریس بپردازد ، مدرس می گویند . معمولا دانشجویان به به احترام ، لفظ عمومی استاد را به همه کسانی که در دانشگاه تدریس می کنند اطلاق می کنند .

این در حالی است که مدرسین دانشگاهی اگر به عنوان کارمند دانشگاهی استخدام شوند ( همانگونه که معلمین ، کارمند آموزش و پرورش محسوب می گردند ) در این حالت به ایشان عنوان عمومی “‌عضو هیئت علمی ” گفته می شود . اعضاء هیئت علمی با توجه به مدرک تحصیلیشان دارای رتبه علمی خواهند بود :

مربی : پائین ترین سطح می باشد . مربی با مدرک کارشناسی ارشد در دانشگاه به استخدام در می آید و معمولا برای دروس آزمایشگاه یا دروس غیر تخصصی مورد استفاده قرار می گیرد .

استادیار : اولین مرتبه بعد از دریافت مدرک دکتری برای اعضاء هیئت علمی می باشد .

دانشیار : استادیاران بعد از طی چند سال تدریس ، تحقیق ، هدایت پایان نامه های ارشد و دکتری و نگارش مقاله و کتاب ، به این مرتبه دست می یابند .

استاد : عالی ترین مرتبه علمی در بین اعضاء هیئت علمی می باشد . در ادبیات انگلیسی معادل پروفسور است .

به خاطر داشته باشیم که عموم مدرسین دانشگاه را بدون توجه به مرتبه علمی شان با عنوان استا خطاب می کنند که عنوانی احترام برانگیز می باشد و نشانه فروتنی خطاب کننده است . همچنین هنگامی که بخواهیم دانش فردی را بیش از خود نشان دهیم و تواضع خویش را به رخ دیگران بکشیم ، از وی با پیشوند استاد یاد می کنیم .

در فرصتی مناسب ، به این نوشته تصاویری خواهم افزود تا درک بصری از معانی مورد اشاره هم داشته باشیم .

4 thoughts on “مدارج تحصیلی – مدارج دانشگاهی

  1. سلام استاد .
    واقعان دانشجویان ما به جز تحصیلات دکترا و شاید ارشد به چنین درک علمی می رسند ؟ دوست دارم بی پرده پاسختان را بدانم .

    ——————————————————————————————–
    جناب ولی زاده
    کاملا درست می گوئید
    تازه ممکن است بچه های ارشد و دکتری هم به چنین درکی نرسند

  2. سلام-آقا واقعا دستتون درد نکنه-ممنون
    اگه در مورد اعضای هیئت علمی هم یه توضیح بدبد که فوق العاده میشه
    —————————————————————————–
    سلام
    اگر این نوشته را تا به انتها مطالعه فرموده باشید ، خواسته هایتان را می گیرید
    موفق باشید

  3. سلام
    آموزشيار فكر كنم جا افتاد
    سوال قبليم هم كه در مورد اعضاي هيئت علمي برسيدم منظورم اين بود كه چه كساني به عنوان اعضاي هيئت علمي انتخاب ميشن و چه كار به خصوصي بايد انجام بدهند كه حقوقشون از اساتيد معمولي بيشتره؟
    طبق گفته هاي شما مربي هم ميتونه عضو هيئت علمي باشه ،من فكر ميكردم حداقل بايد دكترا داشته باشند!

    “عرف دانشگاه ها این است که دانشجویان دکتری که از عهده امتحان جامع بر آمده اند را نیز ” دکتر “‌خطاب می کنند . اما ایشان از مزایای رتبه علمی ” دکتری ” نمی توانند استفاده نمایند .” اينجا منظورتون برنيامده اند بود ديگه؟

    بازم ممنون از شما و معذرت به خاطر اينكه وقت گرانبهاتون رو گرفتم
    را

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *