مصاحبه و آزمون تخصصی

مصاحبه و آزمون تخصصی

دکتر رامبد باران دوست

استاد دانشگاه

 

مصاحبه تخصصی بخشی مهم از ارزیابی قابلیت های عملیاتی داوطلبان استخدام است که معمولاً عملی نیز صورت می پذیرد . بدین ترتیب باید سؤالات تخصصی توسط متخصصان شرکت تعریف و تنظیم شده و در روزی که مصاحبه تخصصی انجام می پذیرد از داوطلب پرسیده شود . مصاحبه تخصصی می‌تواند به صورت کتبی یا عملی یا ترکیبی از آنها به عمل آید ( که توصیه می گردد تا به منظور افزایش دقت و صحت در انتخاب ، از شیوه ترکیبی استفاده شود ) . قاعدتاً باید در بخش کتبی ، سؤالات دانشی و ادراکی و در بخش عملی سؤالات مهارتی مطرح و مورد ارزیابی قرار گیرند .

نکات مهم و ضروری :

  • سؤالات بله / خیر ممنوع : چه در مسئولیت‌های اجرایی و چه در مسئولیت‌های مشاوره‌ای که داشتم مشاهده نمودم که سؤالات تخصصی توسط افراد نا بلد و غیرحرفه‌ای پرسیده شده و از این رو به دلیل عدم آشنایی آزمون گیرنده با حوزه تخصصی مورد نظر ، ارزیابی دانش ، ادراک و مهارت داوطلب استخدام از طریق سؤالاتی نظیر : « با … کارکرده ای ؟ » ،
  • و نظایر این موارد پرسیده می شود که داوطلب استخدامی با مغتنم شمردن فرصت و استفاده از کم دانشی مصاحبه کننده ، با پاسخ‌ « بله » موفقیت خود را در آزمون تضمین می‌نماید .
  • « … را بلدی ؟»،
  • به رخ کشیدن دانش / مهارت : ازآنجایی‌که داوطلب استخدامی قرار است در شرکت مشغول به کار شود ، مصاحبه کنندگان با این عقیده که « داوطلب استخدام باید بداند که با متخصص‌ترین فرد شرکت مصاحبه نموده است » تلاش می‌کنند تا با وارد شدن به مباحثات و مجادلات علمی و مهارتی ، فراتر بودن دانش و مهارت خود را به رخ داوطلب استخدام بکشانند . به خاطر داشته باشیم که چنین عملی به دو دلیل مهم مردود می‌باشد :
    • داوطلبان استخدام در هر شرایطی ، هنگام مصاحبه‌های استخدامی دارای کمی استرس و نگرانی می‌باشند، بنابراین گاه ممکن است پاسخ سؤالات ساده را نیز اشتباه کرده یا پیچیده می نمایند . در صورت قبولی یا رد ، داوطلب استخدامی هیچ گاه خاطره‌ای خوش از جلسه مصاحبه به ذهن نمی‌سپارد و این پدیده در هر حال می‌تواند روی برند شرکت تأثیر منفی بگذارد.
    • ورود به فضای فوق‌الذکر باعث دور شدن از هدف اصلی برگزاری جلسات مصاحبه شده و عملاً اتلاف وقت شرکت‌کنندگان در جلسه خواهد بود. چرا که اصولاً جلسات مصاحبه تخصصی به دنبال کشف تونمندی های داوطلبان استخدام در شرکت است و نه مجادلات علمی.
  • پرسش سؤالات خارج از حیطه تخصصی: اگر قصد ارزیابی مواردی فراتر از حوزه تخصصی خود را دارید ، می توانید با بهره گیری و دعوت از متخصصان حوزه های دیگر( به صورت مشاور یا همکار) ، جلسات مصاحبه را به صورت گروهی برگزار نمائید .
  • پرسیدن سوالات غیر تخصصی ( هم خارج از تخصص مصاحبه کننده و هم خارج از تخصص مصاحبه شونده ) ، می تواند دستیابی به اهداف مصاحبه را با مشکل مواجه نماید. بسیار مشاهده نموده ام که مصاحبه کنندگان با اتکا به سوالات بی ارزشی که معمولا هم در فضای مجازی دست به دست می چرخند ، تلاش می نمایند تا داوطلبان استخدام را محک بزنند . بطور مثال در فضای مجازی دیده اند که سوالی وجود دارد مبنی بر اینکه مدیر عامل شرکت مایکروسافت برای سنجش توان داوطلبان استخدامی شرکت خود ، می پرسد ” ….. ” . ایشان هم همین سوال را عیناً یا با کمی دست کاری از داوطلب استخدامی خود می پرسند . معمولاً این دسته سوالات در زمینه روانشناسی می باشند و باید توسط متخصصان تحصیل کرده و با تجربه آشنا به این حوزه ، مطرح و تحلیل گردند. یادآوری می نماید که امروزه نمی توان در رشته ای علمی تحصیل نمود و با شناخت عمومی از علوم یا با تکیه بر مطالعه چند کتاب، در سایر حوزه های علمی نیز متخصص شد. بنابراین توصیه اکید می نماید که در جلسات مصاحبه تخصصی از طرح سوالاتی خارج از حوزه تخصصی خود یا داوطلب استخدامی قویاً پرهیز نمائید ( در قوانین جاری بعضی کشورها، طرح چنین مواردی می تواند پیگرد قانونی و محاکمه و تنبیهات قضایی را به همراه داشته باشد ) .
  • طرح پرسش های غیر اخلاقی یا بی مورد: مواردی هم دیده می شود که مصاحبه کنندگان محترم ، سوالاتی را مطرح می نمایند که خارج از شئون اخلاقی یا کاربردی می باشد. البته وقتی از ایشان در مورد چرایی طرح چنین سوالاتی توضیح خواسته می شود ، توجیهاتی را مطرح می نمایند که یقیناً قابل پذیرش هم نمی باشد . بطور مثال مشاهده می شود که می پرسند :”آیا تا کنون دروغ گفته ای ؟ ” بدیهی است که بغیر از انبیا و اولیا که در پاکی اخلاقی ایشان کمال اعتماد و اعتقاد را داریم، هیچ انسان دیگری چنین منزه از گناه نیست، ضمن آنکه قرار دادن داوطلب در شرایطی که پاسخ آن بدیهی و البته طرح آن نیز غیر اخلاقی است، نتیجه ای را جز تشتت ذهن داوطلب و جلسه مصاحبه بهمراه نخواهد داشت.
  • یا در مواردی سوالاتی خارج از حیطه اختیارات و انتظارات شرکت و شاغل پرسیده می شود ، مانند طرح سوالاتی در مورد اعضای خانواده و بستگان . در صورتی که پاسخ این قبیل سوالات ، کاربرد و منافعی در شناخت و ارزیابی داوطلب استخدامی نداشته باشد، طرح آنها بی مورد بوده و اساساً اقدامی باطل و عبث می باشد. ( در قوانین جاری بعضی کشورها، طرح چنین مواردی می تواند پیگرد قانونی و محاکمه و تنبیهات قضایی را به همراه داشته باشد ) .

    منبع : روزنامه فرصت امروز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *